Pierwotnie tereny Puszczy Zielonej były miejscem ścierania się wpływów luterańskich (z sąsiednich Prus) i katolickich. Aby zapobiec rozprzestrzenianiu się luteranizmu, kardynał Stanisław Hozjusz, biskup warmiński, sprowadził jezuitów. Początkowo dojeżdżali oni do Łomży z Pułtuska, by następnie w 1609 r. założyć w Łomży kolegium dla nauczania młodzieży. Pierwszy opis mieszkańców Puszczy pochodzi właśnie od jezuity Łukasza Kościeszy-Załuskiego z połowy XVII wieku. Dzięki wstawiennictwu królowej Marii Ludwiki Gonzagi jezuici uzyskali zgodę na założenie ośrodka w Myszyńcu, położonego na traktach prowadzących do Ostrołęki, Kolna i Prus. Przed 1650 r. zbudowali tam kaplicę, a sam Myszyniec przez pewien czas nazywany był Jezupolem. W dokumentach z lat 1675–1676 w odniesieniu do jezuitów myszynieckich pojawiają się łacińskie określenia „misjonarz w lasach” oraz „misjonarz na pograniczu Prus”.

Dzieje początkowej przynależności parafialnej Brodowych Łąk nie są całkowicie jasne. Najbardziej prawdopodobne jest, że po powstaniu osady (prawdopodobnie około 1635 r.) mieszkańcy korzystali początkowo z jednej z istniejących już parafii obrzeża Puszczy Zielonej. Ks. dr Witold Jemielity w pracy Parafie Puszczy Kurpiowskiej podaje, że początkowo Brodowe Łąki należały do parafii w Nowej Wsi, erygowanej w 1535 r. Pogląd ten znajduje pośrednie potwierdzenie w późniejszej przynależności sąsiedniego Baranowa do parafii nowowiejskiej. Nie można jednak wykluczyć ówczesnego związku Brodowych Łąk z parafią św. Mikołaja w Chorzelach, erygowaną w 1551 r. przez biskupa płockiego Andrzeja Noskowskiego z fundacji królowej Bony. Chorzele były położone bliżej Brodowych Łąk (ok. 21 km) niż Nowa Wieś (ok. 35 km).

Najpóźniej pod koniec XVII wieku Brodowe Łąki należały do parafii św. Wawrzyńca w Zarębach koło Chorzel. Dokładna data erygowania tej parafii nie jest znana, jednak księgi metrykalne prowadzono tam od 1686 r., co wskazuje na wcześniejsze istnienie kościoła. 

W drugiej połowie XVIII wieku nastąpiła reorganizacja sieci parafialnej. Do 1778 r. Baranowo pozostawało filią parafii Nowa Wieś. Istniała tam drewniana kaplica pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. 23 września 1778 r. biskup płocki Michał Jerzy Poniatowski erygował parafię św. Bartłomieja Apostoła w Baranowie staraniem Kazimierza Krasińskiego. W skład nowej parafii weszły również Brodowe Łąki. W 1781 r. ukończono budowę pierwszego drewnianego kościoła parafialnego w Baranowie, a kaplica w Brodowych Łąkach stała się filią nowo utworzonej parafii.

Samodzielną parafię pw. św. Michała Archanioła w Brodowych Łąkach erygowano w 1864 r., wydzielając ją z parafii baranowskiej. Od tego momentu Brodowe Łąki stały się lokalnym ośrodkiem życia religijnego dla okolicznej ludności.

Pierwotnie w Brodowych Łąkach funkcjonowała drewniana kaplica filialna. Najstarsza o niej wzmianka pochodzi z 1724 roku. Nabożeństwa odprawiano w niej jedynie okresowo, jednak dla mieszkańców rozległych terenów puszczańskich stanowiła ważny ośrodek życia religijnego ze względu na duże odległości oraz trudne warunki komunikacyjne. Według przekazu wizytacyjnego w 1770 roku kaplica została częściowo zniszczona przez wojsko, które zabrało kielich, puszkę i księgi liturgiczne. Okoliczności zdarzenia nie są bliżej znane, jednak mogło ono pozostawać w związku z działaniami wojennymi okresu konfederacji barskiej (W. Jemielity, Parafie Puszczy Kurpiowskiej).

W 1778 roku biskup płocki Michał Jerzy Poniatowski erygował parafię w Baranowie. Do tej nowej jednostki kościelnej przyłączono również Brodowe Łąki wraz z istniejącą tam kaplicą. Od tego czasu miejscowość pozostawała filią parafii Baranowo.

W 1781 roku kaplica dysponowała jedynie skromnym wyposażeniem obejmującym kilka obrusów, komży i obrazów noszonych podczas uroczystości religijnych, a obsługiwał ją ksiądz z Baranowa (W. Jemielity, Parafie Puszczy Kurpiowskiej).

Najstarsze zachowane księgi metrykalne związane z Brodowymi Łąkami pochodzą z 1808 roku. Początkowo prowadzono je w Baranowie, jednak już od 1809 roku akta sporządzano przy miejscowym kościele filialnym. Szczególną rolę odegrał w tym okresie ks. Józef Lipka, który pełnił funkcję duszpasterza i urzędnika stanu cywilnego.

Zachowane księgi pokazują codzienne życie mieszkańców Kurpiowszczyzny w epoce Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego. Proboszcz rejestrował nie tylko katolików, lecz także miejscową ludność żydowską, zgodnie z obowiązującym prawem pełniąc funkcję urzędnika stanu cywilnego dla wszystkich mieszkańców. W aktach regularnie pojawiają się wzmianki o rodzinach starozakonnych zamieszkujących okolice Brodowych Łąk.

Dokumenty ukazują również skutki reform napoleońskich. W aktach małżeństw odnotowywano obowiązkowe odczytywanie odpowiednich przepisów Kodeksu Napoleona, a większość świadków i zgłaszających nie potrafiła się podpisać, co świadczy o bardzo wysokim poziomie analfabetyzmu wśród ludności wiejskiej. Księgi metrykalne wskazują ponadto na wysoką śmiertelność dzieci, typową dla społeczności wiejskich początku XIX wieku.

Wizytacja biskupia z 1818 roku potwierdziła status Brodowych Łąk jako filii parafii Baranowo oraz obecność ks. Józefa Lipki. Z przekazów wizytacyjnych wynika również, że przy kaplicy funkcjonował już cmentarz.

Znaczenie miejscowego kościoła potwierdza Obraz Jeograficzno-Statystyczny Królestwa Polskiego z 1830 roku. W tabeli kościołów parafialnych i filialnych sporządzonej według stanu z 1827 roku Brodowe Łąki zostały wymienione wśród kościołów dekanatu przasnyskiego diecezji płockiej jako filia parafii Baranowo. Oznacza to, że miejscowy kościół był uznawany za trwały element sieci kościelnej regionu już na kilkadziesiąt lat przed utworzeniem samodzielnej parafii.

W 1842 roku obowiązki kapelana wykonywał zakonnik Alojzy Marklewski, zapewniając opiekę religijną wiernym z Brodowych Łąk, Kopaczysk i Zawad (W. Jemielity, Parafie Puszczy Kurpiowskiej). 

Brodowe Łąki w świetle ksiąg metrykalnych (1809–1823)

Księgi metrykalne prowadzone przez ks. Józefa Lipkę pozwalają spojrzeć na codzienność kurpiowskiej społeczności w pierwszych latach XIX wieku.

Akta pokazują wielowyznaniowy charakter okolicy. Oprócz katolików rejestrowano w nich również mieszkańców wyznania mojżeszowego, co wynikało z pełnienia przez duchownych funkcji urzędników stanu cywilnego. W dokumentach znaleźć można informacje o narodzinach, małżeństwach i zgonach rodzin żydowskich zamieszkujących okolice Brodowych Łąk.

Księgi odzwierciedlają również skutki reform napoleońskich. W aktach małżeństw regularnie pojawia się wzmianka o odczytaniu odpowiednich artykułów Kodeksu Napoleona, obowiązujących w Księstwie Warszawskim. Jednocześnie niemal w każdym akcie odnotowywano, że świadkowie „pisać nie umieją”, co świadczy o powszechnym analfabetyzmie mieszkańców puszczańskich wsi.

Źródła te pozwalają także obserwować wysoką śmiertelność dzieci, będącą jednym z najpoważniejszych problemów społecznych epoki. Dzięki temu księgi metrykalne stanowią nie tylko dokumentację religijną, lecz również wyjątkowe źródło do badań nad życiem codziennym Kurpiów na początku XIX wieku.

Utworzenie samodzielnej parafii

Przełomowym wydarzeniem było erygowanie samodzielnej parafii św. Michała Archanioła przez biskupa Wincentego Teofila Popiela w 1864 roku. Początkowo obejmowała ona Brodowe Łąki, Kopaczyska i Zawady. W następnych latach przyłączano kolejne miejscowości, między innymi Błędowo, Guzowatkę, Ostrówek i Wolę Błędowską, a w 1912 roku także Rawki, Skuze i Wierzchowiznę.

Powstanie parafii oznaczało uzyskanie własnego proboszcza, kancelarii parafialnej oraz pełnej samodzielności administracyjnej. Dla mieszkańców było to ważne wydarzenie wzmacniające lokalną tożsamość i znaczenie Brodowych Łąk jako jednego z głównych ośrodków północnej Kurpiowszczyzny.

Kościół parafialny

Kościół istniał w Brodowych Łąkach już na początku XIX wieku, o czym świadczy plan wsi z 1803 roku. Był to jednak wcześniejszy drewniany kościół filialny, związany jeszcze z parafią Baranowo. Obecna drewniana świątynia została wzniesiona w 1884 roku, zastępując starszy budynek.

Według tradycji parafialnej budowę przeprowadzono dzięki dużemu zaangażowaniu mieszkańców, którzy wykonywali znaczną część prac własnymi siłami. W źródłach lokalnych zachowała się również informacja o darowiźnie ks. Jana Soćki przeznaczonej na potrzeby kościoła oraz o odlaniu w 1860 roku dzwonu „Walenty” w warszawskiej ludwisarni Petersilge. Wiadomości te wymagają jeszcze pełnego potwierdzenia w dokumentach archiwalnych, jednak są mocno zakorzenione w lokalnej tradycji historycznej.

Życie religijne i społeczne

Parafia stanowiła centrum życia religijnego, społecznego i narodowego miejscowej ludności kurpiowskiej. Szczególną rolę odgrywały odpusty ku czci św. Michała Archanioła oraz pielgrzymki. W 1896 roku około 160 pielgrzymów z Brodowych Łąk i Chorzeli dotarło pieszo na Jasną Górę po dwunastodniowej wędrówce.

Na przełomie XIX i XX wieku parafia angażowała się także w działalność społeczną. Funkcjonowało Koło Związku Katolickiego, a podczas wojny polsko-bolszewickiej mieszkańcy uczestniczyli w zbiórkach na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża i obrony państwa.

Kościół pozostawał również miejscem integracji lokalnej społeczności. Odpusty, nabożeństwa i uroczystości religijne stanowiły ważny element podtrzymywania tożsamości kurpiowskiej i więzi społecznych w rozproszonej sieci puszczańskich osad.

DUCHOWNI

Zachowane księgi metrykalne, wizytacje biskupie, dokumenty urzędowe oraz materiały prasowe pozwalają w znacznym stopniu odtworzyć obsadę duchowieństwa pełniącego posługę w Brodowych Łąkach.

Do 1864 roku miejscowy kościół był filią parafii Baranowo, dlatego kapłani prowadzący księgi metrykalne nie zawsze byli formalnymi proboszczami Brodowych Łąk. Pełnili funkcje kapelanów, administratorów lub czasowo zastępowali proboszczów parafii macierzystej. Dopiero po erygowaniu parafii w 1864 roku można mówić o kolejnych proboszczach miejscowej wspólnoty.

Wykaz obejmuje lata 1809–1941. Daty podane pod nazwiskami oznaczają okres występowania danego duchownego w zachowanych źródłach i nie zawsze odpowiadają pełnemu okresowi jego posługi. W kilku przypadkach zachowane materiały nie pozwalają na pewne ustalenie imienia lub nazwiska duchownego.

Poniżej zestawiono najważniejsze wydarzenia dotyczące Brodowych Łąk oraz ziem polskich przypadające na okres posługi poszczególnych duchownych. Zestawienie ma charakter orientacyjny i służy ukazaniu działalności kolejnych kapłanów w szerszym kontekście historycznym.

ks. Józef Lipka

1809–1823
kapelan kościoła filialnego

1809 – rozpoczyna się prowadzenie najstarszych zachowanych ksiąg metrykalnych kościoła filialnego w Brodowych Łąkach.

1809 – wojna polsko-austriacka; Księstwo Warszawskie powiększa swoje terytorium.

1809–1815 – akta stanu cywilnego sporządzane są zgodnie z przepisami Kodeksu Napoleona.

1812 – wyprawa Napoleona na Rosję.

1815 – Kongres Wiedeński; utworzenie Królestwa Polskiego.

ks. Mikołaj Sadowski

1824–1829
kapelan kościoła filialnego

1825 – Brodowe Łąki zostają ujęte w urzędowym wykazie miejscowości położonych w pasie przygranicznym, w których obowiązuje zakaz osiedlania się ludności żydowskiej.

1825 – śmierć cara Aleksandra I; tron rosyjski obejmuje Mikołaj I.

Umacnia się system administracyjny i kontrola władz rosyjskich nad Królestwem Polskim.

ks. Jan Borowski

1832–1834
kapelan kościoła filialnego

Sprawował posługę w pierwszych latach po powstaniu listopadowym.

1833 – dawny grunt po kuźni oraz młyn w Brodowych Łąkach wchodzą w skład naddzierżawy Ekonomii Przasnysz.

1831–1832 – po upadku powstania listopadowego zniesiono konstytucję Królestwa Polskiego i wprowadzono Statut Organiczny.

Rozpoczyna się okres nasilonej rusyfikacji i ograniczania autonomii Królestwa Polskiego.

ks. Feliks Bóbr

1835–1837
kapelan kościoła filialnego

Zarządzał filią z ramienia parafii Baranowo.

Trwa okres represji po powstaniu listopadowym oraz dalszego ograniczania autonomii Królestwa Polskiego.

ks. Krauze

1838–1841
kapelan kościoła filialnego

Imienia nie udało się ustalić z zachowanych ksiąg.

1838–1839 – Rząd Gubernialny Płocki ogłasza publiczne licytacje na wieczyste wydzierżawienie młyna wodnego w Brodowych Łąkach.

Rozwój gospodarki Królestwa Polskiego pod administracją rosyjską.

Postępuje industrializacja oraz budowa pierwszych linii kolejowych w Europie, zapowiadająca przemiany gospodarcze także na ziemiach polskich.

o. Alojzy Marklewski

1842
augustianin, kapelan

Sprawował opiekę duszpasterską nad mieszkańcami Brodowych Łąk, Kopaczysk i Zawad. Jego obecność potwierdza wizytacja kościelna.

1842 – wizytacja kościelna potwierdza funkcjonowanie kościoła filialnego oraz jego opiekę duszpasterską nad Brodowymi Łąkami, Kopaczyskami i Zawadami.

Trwa okres poprzedzający Wiosnę Ludów; Królestwo Polskie pozostaje pod ścisłą kontrolą władz rosyjskich.

ks. Józef Rzeszotarski

1843–1844
kapelan kościoła filialnego

Kierował filią przez krótki okres.

Zachowane źródła nie odnotowują ważniejszych wydarzeń dotyczących Brodowych Łąk z tego okresu.

Narastają napięcia społeczne i polityczne w Europie poprzedzające Wiosnę Ludów (1848).

ks. Jan Soćko

1854–1858
kapelan kościoła filialnego

Zapisał kościołowi w testamencie 750 rubli srebrnych. W XIX-wiecznych materiałach jego nazwisko bywa błędnie zapisywane jako „Joćko”.

1854–1858 – trwa działalność rządowej osady młynarskiej obejmującej młyn wodny, papiernię i tartak.

1853–1856 – wojna krymska osłabia Imperium Rosyjskie i zapoczątkowuje okres reform.

1852 (bezpośrednio przed rozpoczęciem jego posługi) – badania wskazują zamulenie Omulwi jako główną przyczynę zalewania okolicznych łąk.

1855 – tron rosyjski obejmuje Aleksander II, rozpoczynając okres reform w Imperium Rosyjskim.

ks. Tomasz Rutkowski

1858
kapelan kościoła filialnego

Pełnił posługę przez krótki okres.

Zachowane źródła nie odnotowują ważniejszych wydarzeń dotyczących Brodowych Łąk z tego okresu.

Trwa okres reform Aleksandra II poprzedzający wydarzenia prowadzące do powstania styczniowego.

ks. Hieronim Żołnierkowski OSA

1858–1878
administrator filii, od 1864 r. proboszcz

Augustianin. Po erygowaniu parafii w 1864 roku został jej pierwszym proboszczem. Kierował parafią w okresie jej organizowania. W 1875 roku został odnotowany wśród gości Hotelu Polskiego w Warszawie.

1860 – do kościoła w Brodowych Łąkach trafia nowy dzwon „Walenty”, odlany w warszawskiej ludwisarni P. Petersilge i zakupiony ze składek parafian.

1863–1864 – powstanie styczniowe.

1872 – papiernia w Brodowych Łąkach, należąca do Karola Szetynga, należy do czterech papierni działających w guberni płockiej.

1864 – uwłaszczenie chłopów w Królestwie Polskim.

1878 – parafia liczy około 1000 wiernych i obejmuje Brodowe Łąki, Kopaczyska oraz Zawady.

Lata siedemdziesiąte XIX w. – nasilenie rusyfikacji po upadku powstania styczniowego.

ks. Franciszek Tomaszewski

1878–1882
proboszcz

Kierował parafią bezpośrednio przed ukończeniem budowy obecnego kościoła. Po opuszczeniu Brodowych Łąk był proboszczem kilku parafii diecezji płockiej. Zmarł w 1902 roku jako proboszcz parafii Kaski.

1880 – „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego” opisuje Brodowe Łąki jako wieś z 36 domami i 259 mieszkańcami oraz rządową osadą młynarską z młynem wodnym, papiernią, tartakiem i karczmą.

Rozwój pracy organicznej i ruchu oświatowego pod zaborami.

1881 – ukazują się pierwsze znane korespondencje mieszkańców Brodowych Łąk do „Gazety Świątecznej”, zapoczątkowujące rozwój lokalnego czytelnictwa i działalności społecznej.

Dynamiczny rozwój prasy społecznej i oświatowej na ziemiach polskich.

ks. Ignacy Płocharski

1882–1884
proboszcz

W okresie jego posługi ukończono budowę obecnego kościoła.

1882 – redakcja „Gazety Świątecznej” publikuje odpowiedzi na listy mieszkańców Brodowych Łąk i zachęca do rozwijania czytelnictwa oraz pracy oświatowej.

Rozwija się ruch społeczno-oświatowy na wsi.

1884 – po zawaleniu się ściany podczas przebudowy parafianie własnymi siłami odbudowują kościół; jego poświęcenie odbywa się w dzień św. Michała Archanioła.

W Królestwie Polskim trwa rozwój inicjatyw społecznych i gospodarczych mimo ograniczeń zaborczych.

ks. Józef Kowalewski

1884
administrator

Zarządzał parafią po ukończeniu budowy świątyni.

1884 – mieszkańcy kończą odbudowę kościoła rozpoczętą po katastrofie budowlanej; świątynia staje się centrum życia religijnego parafii.

Trwa rozwój społeczeństwa obywatelskiego i działalności społecznej na ziemiach polskich pod zaborami.

ks. Bernard Włostowski

1884–1886
proboszcz

Pierwszy proboszcz na stałe rezydujący w nowym kościele.

1884 – zakończono odbudowę kościoła po katastrofie budowlanej; uroczystego poświęcenia świątyni dokonano w dzień św. Michała Archanioła.

Rozwija się praca organiczna i działalność społeczno-oświatowa pod zaborami.

1884 – „Gazeta Świąteczna” publikuje obszerną relację Franciszka Pieńkosza z odbudowy kościoła i zaangażowania parafian.

ks. Stanisław Świtkiewicz

1886–1888
proboszcz

Kierował parafią w pierwszych latach funkcjonowania nowej świątyni.

1888 – przeprowadzono odnowienie wnętrza kościoła; wykonano nowe polichromie, odnowiono ołtarze i wyposażenie świątyni.

Pod zaborami rozwija się ruch społeczny i oświatowy na wsi.

1888 – wykorzystano część zapisu testamentowego ks. Jana Soćki (561 rubli) na prace przy kościele; pozostałe środki pochodziły z ofiar parafian.

1888 – Franciszek Pieńkosz publikuje kolejny list w „Gazecie Świątecznej”, opisując remont kościoła oraz częste zmiany proboszczów w parafii.

ks. Jan Werner

1888
administrator (wzmiankowany w zachowanych źródłach)

Zachowane źródła nie odnotowują wydarzeń, które można jednoznacznie powiązać z okresem jego krótkiej administracji parafią.

Trwa rozwój organizacji społecznych, oświatowych i gospodarczych na ziemiach polskich pod zaborami.

ks. Franciszek Borysowicz

1888–1891
proboszcz

Następnie został przeniesiony do parafii Słupno.

1888 – zakończono odnowienie kościoła i jego wyposażenia po wcześniejszej odbudowie.

Rozwija się ruch ludowy i działalność oświatowa na ziemiach polskich.

Utrwala się działalność czytelnicza i korespondencyjna mieszkańców Brodowych Łąk zapoczątkowana w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych XIX wieku.

ks. [nazwisko nieustalone]

1891

Nazwiska nie udało się odczytać z zachowanych źródeł.

Zachowane źródła nie odnotowują wydarzeń, które można przypisać do okresu jego krótkiej posługi.

Trwa rozwój ruchów społecznych i gospodarczych na ziemiach polskich pod zaborami.

ks. Szymon Tumoss

1891–1892

W źródłach jego nazwisko występuje również w kilku zniekształconych zapisach.

Parafia funkcjonuje już w odbudowanym i odnowionym kościele, który staje się centrum życia religijnego okolicy.

Rozwój ruchu ludowego i organizacji społecznych na ziemiach polskich pod zaborami.

ks. Klemens Grefkowicz

1892–1894
proboszcz

Zachowane źródła nie odnotowują ważniejszych wydarzeń lokalnych z okresu jego posługi.

Powstają kolejne organizacje społeczne, oświatowe i gospodarcze działające na ziemiach polskich pod zaborami.

ks. Michał Sawicki

1894–1897

Następnie został przeniesiony do parafii Kamienica w powiecie płońskim.

1896 – około 160 pielgrzymów z parafii Brodowe Łąki i Chorzele wyrusza pieszo na dwunastodniową pielgrzymkę do Częstochowy.

1894 – początek działalności Romana Dmowskiego w Lidze Narodowej i rozwój nowoczesnych ruchów politycznych.

1895 – powstaje Stronnictwo Ludowe, dając początek zorganizowanemu ruchowi ludowemu na ziemiach polskich.

ks. Franciszek [nazwisko nieustalone]

1897–1905

Nazwiska nie udało się odczytać z zachowanych źródeł.

Franciszek Pieńkosz kontynuuje działalność korespondenta „Gazety Świątecznej”, utrwalając pozycję Brodowych Łąk jako jednej z najbardziej aktywnych miejscowości kurpiowskich współpracujących z pismem.

1901 – dzieci z Wrześni rozpoczynają strajk przeciw germanizacji szkoły.

1904–1905 – wojna rosyjsko-japońska osłabia Imperium Rosyjskie.

1905 – rewolucja na ziemiach Królestwa Polskiego; masowe strajki i demonstracje.

ks. Stefan Pluciński

1905–1913, 1918–1933

Kierował parafią przez blisko ćwierć wieku, z przerwą w czasie I wojny światowej. Po zakończeniu działań wojennych nadzorował odbudowę parafii po zniszczeniach wojennych.

1907 – w Brodowych Łąkach powstaje Koło Związku Katolickiego.

1905 – rewolucja w Królestwie Polskim; strajki szkolne i robotnicze.

1909 – Franciszek Pieńkosz otrzymuje nagrodę książkową od redakcji „Gazety Świątecznej” za współpracę z pismem.

1910 – obchody 500. rocznicy bitwy pod Grunwaldem w Krakowie.

1911 – Franciszek Pieńkosz otrzymuje od redakcji „Gazety Świątecznej” nagrodę w postaci nasion warzyw.

1914–1918 – I wojna światowa.

1912 – parafię wizytuje biskup płocki Antoni Julian Nowowiejski.

1918 – Polska odzyskuje niepodległość po 123 latach zaborów.

1913 – do parafii Brodowe Łąki zostaje przyłączona wieś Rawki.

1920 – wojna polsko-bolszewicka.

1920 – przez Brodowe Łąki przechodzą oddziały Grupy Myszynieckiej walczącej z Korpusem Kawalerii Gaja.

1921 – uchwalenie konstytucji marcowej i zakończenie kształtowania granic II Rzeczypospolitej.

1920–1921 – parafia uczestniczy w ogólnopolskich zbiórkach na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża oraz plebiscytu na Górnym Śląsku.

1926 – przewrót majowy Józefa Piłsudskiego.

1924 – podejmowane są próby odbudowy młyna wodnego.

1929 – początek światowego kryzysu gospodarczego, którego skutki odczuwalne są również na ziemiach polskich.

1928–1931 – rozwijają się lokalne przedsiębiorstwa handlowe, m.in. sklep Józefa Wilgi oraz piwiarnia Stanisława Mąki i Marianny Zbrzeźniak.

1931 – niemiecki samolot wojskowy narusza granicę państwową i przelatuje nad Brodowymi Łąkami.

ks. K. Lawendowski

1916

Administrator parafii w czasie I wojny światowej. Imienia nie udało się ustalić.

Parafia funkcjonuje w warunkach okupacji niemieckiej po zniszczeniach wojennych z lat 1914–1915.

1916 – Akt 5 listopada zapowiada utworzenie Królestwa Polskiego.

ks. Józef Markowski

1916–1918

Sprawował posługę do powrotu ks. Stefana Plucińskiego.

Trwa odbudowa życia religijnego i społecznego po działaniach wojennych.

1917 – kryzys przysięgowy Legionów Polskich.

1918 – Polska odzyskuje niepodległość po 123 latach zaborów.

ks. Józef Fydryszewski

1933

Krótkotrwale zarządzał parafią po odejściu ks. Stefana Plucińskiego.

Zachowane źródła nie odnotowują wydarzeń lokalnych, które można jednoznacznie powiązać z okresem jego krótkiej administracji parafią.

1933 – Adolf Hitler obejmuje urząd kanclerza Niemiec, co zapoczątkowuje nowy etap napięć politycznych i militarnych odczuwalnych również na pograniczu północnego Mazowsza.

ks. Antoni Głowacki

1933–1941

Proboszcz parafii w ostatnich latach II Rzeczypospolitej oraz w pierwszym okresie okupacji niemieckiej.

1935 – w prasie ukazuje się list kowala spod Myszyńca opisujący trudną sytuację rzemieślników oraz przewóz żużli z dawnych kuźni w Brodowych Łąkach po zaniżonych stawkach.

1935 – uchwalenie Konstytucji kwietniowej.

1936 – Adolf Kowalewski z Brodowych Łąk kieruje do redakcji „Gazety Świątecznej” list dotyczący tragicznej śmierci bliskiej osoby w szpitalu; redakcja odmawia publikacji, udzielając jednocześnie porady prawnej.

1939 – wybuch II wojny światowej; kampania wrześniowa i upadek II Rzeczypospolitej.

1939–1941 – parafia funkcjonuje w warunkach okupacji niemieckiej.

1939–1941 – okupacja ziem polskich przez III Rzeszę i Związek Sowiecki.