AKTA 1791–1792 

Transkrypcja łacińska

Extractum ex Libris Metricis Baptisatorum Ecclesiae Parochialis Baranoviensis ut sequitur.

Villa Brodowe Łąki.

Anno Domini 1791 Die 28 9bris Ego Paulus Giziński C.R. Parochus Baranoviensis Baptizavi infantem Nomine Catharinam e 27 ejusdem Mensis natam de nocte Honestorum Parentum Bartholomaei Wilgas et Annae Consortium Legitimorum. Patrini fuere Franciscus Żukowski et Marianna Wilgówna Virgo.

In Quod fidem me subscribo et Sigillum Ecclesiae appono.

Datum in Baranowo die 5 Februarii 1819 Anno.

Adalbertus Dłużniewski Curatus Baranoviensis.

Tłumaczenie

Wyciąg z księgi ochrzczonych kościoła parafialnego w Baranowie.

Wieś Brodowe Łąki.

Roku Pańskiego 1791, dnia 28 listopada, ja, Paweł Giziński, proboszcz baranowski, ochrzciłem dziecko imieniem Katarzyna, urodzone w nocy z 27 listopada, córkę uczciwych małżonków Bartłomieja Wilgi i Anny. Rodzicami chrzestnymi byli Franciszek Żukowski oraz panna Marianna Wilgówna.

Na dowód czego podpisuję niniejszy dokument i opatruję go pieczęcią kościoła.

Dano w Baranowie dnia 5 lutego 1819 roku.

Ks. Wojciech Dłużniewski, wikariusz parafii baranowskiej.

Interpretacja

Jest to obecnie najstarszy znany zapis metrykalny dotyczący rodziny Wilgów w Brodowych Łąkach. Dokument potwierdza obecność Bartłomieja Wilgi we wsi już pod koniec 1791 r., a więc przed sporządzeniem mapy z 1793 r.

Metryka pozwala również jednoznacznie ustalić pochodzenie Katarzyny Wilgi, która w późniejszych aktach występuje jako żona Baltazara (Balcera) Olendra. Wpis po raz pierwszy wymienia także jej matkę, Annę, oraz wskazuje na obecność Marianny Wilgówny, najprawdopodobniej bliskiej krewnej rodziny, w gronie rodziców chrzestnych.

Transkrypcja łacińska

Extractum ex Libris Metricis Baptisatorum Ecclesiae Parochialis Baranoviensis ut sequitur.

Villa Brodowe Łąki.

Anno Domini 1792 Die 24 Januarii Ego Silvester Bobiński Curatus Baranoviensis Baptizavi Infantem Nomine Rosaliam filiam Honestorum Joannis et Agnetis de [Paszczyki?] Dudowczykow Conjugum Legitimorum. Patrini fuere Famatus Adalbertus Talarski et Honesta Francisca [Paszczykowna?].

In quorum fidem Attestor.

Datum in Baranowo die 5 Februarii 1819.

Adalbertus Dłużniewski, Curatus.

Tłumaczenie

Wyciąg z księgi ochrzczonych kościoła parafialnego w Baranowie.

Wieś Brodowe Łąki.

Roku Pańskiego 1792, dnia 24 stycznia, ja, Sylwester Bobiński, duchowny kościoła baranowskiego, ochrzciłem dziecko imieniem Rozalia, córkę uczciwych Jana i Agnieszki z [Paszczyków?] Dudów, prawowitych małżonków. Rodzicami chrzestnymi byli Wojciech Talarski oraz Franciszka [Paszczykówna?].

Na dowód czego zaświadczam.

Dano w Baranowie dnia 5 lutego 1819 roku.

Ks. Wojciech Dłużniewski, proboszcz.

Interpretacja

Dokument po raz pierwszy potwierdza obecność Jana Dudy i Agnieszki z Paszczyków w Brodowych Łąkach na początku 1792 r. oraz pozwala ustalić pochodzenie ich córki Rozalii, która w 1819 r. poślubiła Andrzeja Bieńka.

Szczególnie interesujący jest zapis nazwiska w formie Dudowczykow, odzwierciedlający płynną jeszcze pod koniec XVIII wieku pisownię nazwisk. Późniejsze akta wskazują, że chodzi o rodzinę Dudów. Również nazwisko panieńskie matki można z dużym prawdopodobieństwem odczytać jako Paszczyk, co potwierdzają późniejsze dokumenty metrykalne.

Wpis jest ponadto jednym z najwcześniejszych świadectw obecności Wojciecha Talarskiego, organisty parafii baranowskiej, który występuje w roli ojca chrzestnego.

Transkrypcja łacińska

Extractum ex Libris Metricis
Baptisatorum Ecclesiae Parochialis Baranoviensis
in tenore sequenti.

Villa Brodowełęki. Anno Domini 1792 die 18 Januarii: Ego Silvester Bobiński, curatus loci, baptizavi infantem nomine Mariannam, die 13 praesentis natam, filiam Honestorum Jacobi et Agathae de Krechowieckie Dziełakow Conjugum Legitimorum. Patrini fuere Adalbertus et Dorothea Witkowie.

Quod ut major obtineat fidem etc.

Datum in Baranowo die 4 Novembris 1818 anno.
Testor Adalbertus Dłużniewski, Curatus.

De Libris Mortuorum

Anno Domini 1807 die 15 Aprilis obiit Honestus Jacobus Dziełak, annorum 48, tempore belli. Sepultus in coemeterio Brodowełęki.

Quod etc.

Datum in Baranowo die 4 Novembris 1818 anno.
Adalbertus Dłużniewski, Curatus

Tłumaczenie na język polski

Wyciąg z ksiąg metrykalnych ochrzczonych kościoła parafialnego w Baranowie o treści następującej:

Wieś Brodowe Łąki. Roku Pańskiego 1792, dnia 18 stycznia, ja, Sylwester Bobiński, miejscowy proboszcz, ochrzciłem dziecię imieniem Marianna, urodzone dnia 13 bieżącego miesiąca, córkę uczciwych Jakuba i Agaty z Krechowieckich Dziełaków, prawowitych małżonków. Rodzicami chrzestnymi byli Wojciech i Dorota Witkowie.

Na dowód większej wiarygodności itd.

Dano w Baranowie dnia 4 listopada 1818 roku.

Świadczę: Wojciech Dłużniewski, proboszcz.

Z ksiąg zmarłych:

Roku Pańskiego 1807, dnia 15 kwietnia, zmarł uczciwy Jakub Dziełak, lat 48, w czasie wojny. Został pochowany na cmentarzu w Brodowych Łąkach.

Na dowód większej wiarygodności itd.

Dano w Baranowie dnia 4 listopada 1818 roku.

Wojciech Dłużniewski, proboszcz.

Interpretacja

Dokument łączy dwa odpisy pochodzące z różnych ksiąg metrykalnych parafii Baranowo – chrztów i zgonów. Potwierdza, że Marianna Dziełak urodziła się 13 stycznia 1792 r. w Brodowych Łąkach jako córka Jakuba Dziełaka i Agaty z Krechowieckich, a pięć dni później została ochrzczona przez ks. Sylwestra Bobińskiego. Drugi odpis informuje o śmierci jej ojca 15 kwietnia 1807 r. w wieku 48 lat oraz o jego pochówku na cmentarzu w Brodowych Łąkach.

Na szczególną uwagę zasługuje adnotacja tempore belli („w czasie wojny”). Jest to jedno z nielicznych odniesień do wydarzeń politycznych i militarnych występujących w najstarszych metrykach mieszkańców Brodowych Łąk. Wzmianka wiąże śmierć Jakuba z okresem kampanii 1807 r., kiedy północne Mazowsze znalazło się w strefie działań wojennych poprzedzających utworzenie Księstwa Warszawskiego.

Znaczenie dokumentu potwierdza akt małżeństwa Marianny Dziełak z Józefem Ścibkiem, zawarty w 1818 r. W akcie zapisano, że panna młoda przedłożyła metrykę z ksiąg kościoła baranowskiego potwierdzającą jej wiek oraz odnotowano datę śmierci ojca. 

Dokument jest również najstarszym znanym źródłem wymieniającym Agatę z Krechowieckich oraz jednym z najwcześniejszych świadectw obecności rodziny Dziełaków w Brodowych Łąkach u schyłku XVIII wieku.

Transkrypcja łacińska

Extractum ex Libris Metricis Baptisatorum Ecclesiae Parochialis Baranoviensis ut sequitur.

Villa Brodowe Łąki

Anno Domini 1792 Die 21 9bris Ego Silvester Bobiński Curatus Baranoviensis Baptizavi infantem Nomine Andream heri natum filium Honestorum Adalberti et Agathae de Zbrzeźniki (?) Bienkow Consortium Legitimorum. Patrini fuere Honesta Eva Zrzeźniakowna et Famatus Adalbertus Talarski Organista Baranoviensis.

In Quod fidem attestor. 

Datum in Baranowo die 5 Februarii 1819 Anno. 

Adalbertus Dłużniewski, Curatus Baranoviensis.

Tłumaczenie

Wyciąg z księgi ochrzczonych kościoła parafialnego w Baranowie. Wieś Brodowe Łąki. 

Roku Pańskiego 1792, dnia 21 listopada, ja, Sylwester Bobiński, wikariusz parafii baranowskiej, ochrzciłem wczoraj urodzone dziecko imieniem Andrzej, syna uczciwych Wojciecha i Agaty z rodu Zbrzeźniaków, prawowitych małżonków Bieńków. Rodzicami chrzestnymi byli uczciwa Ewa Zbrzeźniakówna oraz sławetny Wojciech Talarski, organista baranowski. 

Na dowód czego zaświadczam. Dano w Baranowie dnia 5 lutego 1819 roku. Wojciech Dłużniewski, wikariusz parafii baranowskiej.

Interpretacja

Dokument potwierdza, że Andrzej Bieniek urodził się 20 listopada 1792 r. i następnego dnia został ochrzzczony w kościele parafialnym w Baranowie jako syn Wojciecha Bieńka i Agaty ze Zbrzeźniaków. Rodzicami chrzestnymi byli Ewa Zbrzeźniakówna oraz organista baranowski Wojciech Talarski.

Odpis został sporządzony w związku z małżeństwem Andrzeja Bieńka i Rozalii Dudy, zawartym w 1819 r., i stanowi dokument potwierdzający jego wiek oraz pochodzenie.

Szczególnie interesujący jest zapis nazwiska panieńskiego matki w formie de Zbrzeźniki, który można utożsamiać z późniejszym nazwiskiem Zbrzeźniak. W połączeniu z aktami z pierwszych dekad XIX wieku pozwala on z dużym prawdopodobieństwem uznać, że Agata należała do tej właśnie rodziny.

Dokument jest zarazem najstarszym znanym źródłem dotyczącym rodziny Bieńków w Brodowych Łąkach i potwierdza jej obecność we wsi jeszcze przed sporządzeniem mapy z 1793 r.

Transkrypcja

Infrascriptus testatum facio praesentibus exstare
in Libris Metricis Mortuorum Ecclesiae
Brodowołęcensis haec, quae sequuntur.

Brodowołęki.

Millesimo octingentesimo decimo octavo,
die 13 Martii, hora 5ta matutina. Honestus
Baltasar Olender annorum 35. Omnibus
Sacramentis munitus obiit na kaszel. Sepultus
in coemeterio.

In quorum fidem praesens testimonium manu mea
subscribo et Sigillum appono.

Datum in Brodowotęki 10 Februarii 1819 Anno.

Josephus Lipka Rector Ecclesiae.

Tłumaczenie

Niżej podpisany zaświadczam, że w księdze zmarłych kościoła w Brodowych Łąkach znajduje się następujący wpis.

Brodowe Łąki.

Roku 1818, dnia 13 marca, o godzinie piątej rano, uczciwy Baltazar Olender, lat 35, zaopatrzony we wszystkie sakramenty, zmarł na kaszel. Został pochowany na cmentarzu.

Na dowód czego wystawiam niniejsze świadectwo, podpisuję je własnoręcznie i opatruję pieczęcią.

Dano w Brodowych Łąkach dnia 10 lutego 1819 roku.

Ks. Józef Lipka, rektor kościoła.

Interpretacja

Dokument jest urzędowym wyciągiem z księgi zmarłych kościoła w Brodowych Łąkach, sporządzonym 10 lutego 1819 r. Potwierdza śmierć Baltazara (Balcera) Olendra, który zmarł w wieku 35 lat, po przyjęciu wszystkich sakramentów, i został pochowany na miejscowym cmentarzu.

Odpis ma szczególną wartość, ponieważ zachował się również polski akt zgonu sporządzony przez urząd stanu cywilnego. Porównanie obu dokumentów pokazuje, że zasadnicze informacje są zgodne, jednak występują między nimi drobne rozbieżności. Oba podają wiek zmarłego, natomiast różnią się datą i godziną śmierci. Akt stanu cywilnego wskazuje 12 marca 1818 r. o godzinie 21.00, podczas gdy wyciąg kościelny podaje 13 marca o godzinie piątej rano.

Łaciński wyciąg zachował ponadto informację, której nie zawiera akt stanu cywilnego – przypuszczalną przyczynę śmierci określoną po polsku jako „na kaszel”. Wplecenie tego zwrotu do łacińskiego tekstu jest interesującym przykładem przenikania języka polskiego do praktyki kancelarii parafialnej na początku XIX wieku.